Jakie powinno być ciśnienie w klimatyzacji samochodowej?
To częste pytanie kierowców, którzy zauważają, że klima słabiej chłodzi albo po włączeniu działa nierówno. W praktyce nie ma jednej wartości dobrej dla każdego auta, bo ciśnienie w klimatyzacji samochodowej zależy od modelu samochodu, rodzaju czynnika, temperatury zewnętrznej i obciążenia układu. Mimo to można wskazać orientacyjną normę, która ułatwia sprawdzenie, czy układ klimatyzacji działa prawidłowo.
W dobrze napełnionym układzie klimatyzacji po stronie niskiego ciśnienia wartości zwykle mieszczą się w granicach około 2–3 bar, a po stronie wysokiego najczęściej około 10–16 bar, a w trakcie upałów nawet więcej. Takie wskazania zmieniają się jednak wraz z warunkami pracy, dlatego ciśnienie w układzie klimatyzacji zawsze ocenia się w zależności od warunków pomiaru, a nie tylko według jednej liczby.
Od czego zależy ciśnienie w układzie klimatyzacji samochodowej?
Najważniejsze jest to, że ciśnienie nie jest stałe. Zależy od temperatury, pracy silnika, prędkości obrotowej, wydajności wentylacji oraz tego, ile ciepło musi odebrać układ. Właśnie dlatego po włączeniu klimatyzacji inne wartości zobaczymy na biegu jałowym, a inne podczas jazdy. Znaczenie ma też ilość, w jakiej czynnik chłodniczy krąży w układzie klimatyzacji samochodowej oraz sprawność takich elementów jak sprężarki, parownika i skraplacza.
W uproszczeniu cały proces opiera się na zasadzie cyrkulacji czynnika chłodniczego. Czynnik odbiera ciepło z wnętrza auta, następnie trafia do sprężarki, gdzie rośnie ciśnienie, a potem przez skraplacz oddaje je na zewnątrz. Później wraca do obiegu, schładza powietrze w kabinie i znów zaczyna pracę. Ta metoda działania sprawia, że ciśnienie w układzie zawsze trzeba analizować razem z tym, jak działa cały obieg.
Jak odczytać prawidłowe ciśnienie?
Najdokładniejsze sprawdzenie wykonuje się przy użyciu manometrów. To one pokazują wskazania po stronie niskiego ciśnienia i po stronie wysokiego. W typowych warunkach, przy działającej klimatyzacji, niskie wartości to zwykle około 2–3 bar, a wysokie ciśnienie najczęściej około 10–16 bar. Gdy na dworze jest więcej stopni, wartości po stronie wysokiego mogą rosnąć, bo układ ma więcej pracy z oddawaniem ciepła.
Warto pamiętać, że w stanie spoczynku, czyli na postoju i przy wyłączonej klimie, ciśnienie w układzie zwykle się wyrównuje. Wtedy po obu stronach może wynosić około 5–6 bar, choć to również zależy od temperatury otoczenia i rodzaju gazu. Dlatego pojedyncze sprawdzenie ciśnienia przy postoju nie wystarczy, by ocenić stan układu. Potrzebne jest porównanie, jak działa instalacja po włączeniu oraz jak reagują sprężarka, wentylator i czujniki odpowiedzialne za sterowanie.
Jeśli po stronie niskiego ciśnienia wartości są zbyt niskie, może to oznaczać za mało czynnika, problem z rozprężaniem albo ograniczony przepływ przez parownik. Z kolei zbyt wysokie ciśnienie po stronie tłocznej często wskazuje na słabe chłodzenie przez skraplacz, niesprawny wentylator, zabrudzoną chłodnicę albo nadmiar czynnika. W obu przypadkach spada wydajność, a dalsza jazda może prowadzić do poważnego uszkodzenia elementów układu i kosztownych napraw.
Co oznaczają nieprawidłowe wskazania?
Jeżeli ciśnienie w układzie klimatyzacji jest za niskie, przyczyną może być zbyt mała ilości czynnika, nieszczelność albo problem z pracą sprężarki. Wtedy klima słabiej chłodzi, a silnik może częściej załączać obciążenie przez sprzęgła kompresora. Gdy natomiast pojawia się zbyt wysokie ciśnienie, trzeba sprawdzić, czy skraplacz nie jest zabrudzony, czy wentylator działa poprawnie i czy w obiegu nie ma nadmiaru czynnika lub czy do środka nie dostała się wilgoć.
Znaczenie ma też olej, bo razem z czynnikiem smaruje elementy sprężarki. Jeżeli jest go za mało albo czynnik krąży nieprawidłowo, rośnie ryzyko przegrzania i uszkodzenia kompresora. Z tego względu samo nabicie klimatyzacji bez diagnozy nie zawsze rozwiązuje problem. Czasem przyczyną jest nie tylko ilość, ale też jakość obiegu, stan systemu, czystość chłodzenia i praca silnika.
Kiedy jechać do serwisu i jak ocenić wynik?
Jeśli masz pytanie, czy wynik mieści się w normie, najlepiej zestawić go z warunkami pracy auta. Dla jednego modelu 12 bar po stronie wysokiej będzie w porządku, a dla innego przy dużej temperaturze może to być już za mało lub za dużo. Właśnie dlatego liczy się nie tylko samo ciśnienie, ale też to, jak szybko działa chłodzenie, jakie jest powietrze na nawiewie.
Gdy klimatyzacji samochodowej towarzyszy słabe chłodzenie, nierówna praca lub częste wyłączanie, warto udać się do serwisu. Fachowiec wykona sprawdzenie, oceni ciśnienie w układzie, stan czynnika, ilość, w jakiej olej krąży w obiegu oraz to, czy czynnik chłodniczy znajduje się w odpowiedniej ilości. Tylko wtedy można rzetelnie odpowiedzieć na pytanie, jakie powinno być prawidłowe ciśnienie w danym aucie i czy klima naprawdę działa tak, jak powinna.
